Η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η υποχώρηση της παραγωγής της Σαουδικής Αραβίας προκαλούν νέες πιέσεις στις διεθνείς αγορές, με τις αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων να κινούνται σε υψηλά πολλών ετών.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για τον πληθωρισμό χονδρικής στις ΗΠΑ ενισχύουν τις ανησυχίες ότι το ενεργειακό κόστος μπορεί να διατηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η τιμή του Brent, του διεθνούς δείκτη αναφοράς, αυξήθηκε κατά 6% στα 107,31 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό WTI κινήθηκε αντίστοιχα ανοδικά, φτάνοντας στα 101,86 δολάρια.
Η νέα άνοδος συνδέεται με τις εξελίξεις στην προσφορά πετρελαίου, καθώς η Σαουδική Αραβία ενημέρωσε τον ΟΠΕΚ ότι η παραγωγή της τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στα 6,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Πρόκειται για το χαμηλότερο μηνιαίο επίπεδο παραγωγής της χώρας το 2026 και για μείωση 23% σε σχέση με τον Ιούλιο.
Η άνοδος του πετρελαίου χτυπά τον πληθωρισμό
Η άνοδος των τιμών της ενέργειας επηρεάζει ήδη το κόστος μεταφοράς και παραγωγής στις ΗΠΑ. Τα στοιχεία για τον Δείκτη Τιμών Παραγωγού έδειξαν ότι ο πληθωρισμός χονδρικής αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 5,4% σε ετήσια βάση, από 4,7% τον προηγούμενο μήνα.
Η αύξηση ήταν μεγαλύτερη από τις προβλέψεις των αναλυτών και ενισχύει την ανησυχία ότι η άνοδος του πετρελαίου μπορεί να περάσει σε ευρύτερο φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών.
Ο Μπομπ ΜακΝάλι, ιδρυτής της Rapidan Energy Group και πρώην σύμβουλος του Τζορτζ Μπους για ενεργειακά θέματα, εκτίμησε ότι η αγορά πετρελαίου προχωρά σε διόρθωση των εκτιμήσεων για το μέγεθος και τη διάρκεια των διαταραχών στην προσφορά.
Αμερικανικά ομόλογα σε υψηλά τριετίας
Η άνοδος του πετρελαίου και οι πληθωριστικές πιέσεις μεταφέρονται στην αγορά ομολόγων. Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου αυξήθηκε κατά 0,07 ποσοστιαίες μονάδες και έφτασε στο 4,9%, στο υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2023.
Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου αυξήθηκε κατά 0,05 ποσοστιαίες μονάδες, στο 5,34%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από το 2007.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων αποτελούν σημαντικό σημείο αναφοράς για το κόστος χρηματοδότησης διεθνώς. Η άνοδός τους επηρεάζει επομένως το κόστος δανεισμού για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Οι πιέσεις από την αμερικανική οικονομική πολιτική
Στην αγορά ομολόγων προστέθηκαν οι ανησυχίες για τη δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ. Η ανακοίνωση του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ για επαναγορά αμερικανικών ομολόγων ύψους 6 δισ. δολαρίων δεν ικανοποίησε τις προσδοκίες των επενδυτών.
Στη συνέχεια, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα μπορούσε να χορηγηθεί «μέρισμα» 5.000 δολαρίων στους Αμερικανούς πολίτες, εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές. Το κόστος μιας τέτοιας πολιτικής εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια.
Οι εξελίξεις εντείνουν τις ανησυχίες των επενδυτών για τις δημοσιονομικές ανάγκες των ΗΠΑ και το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού.
Η Ευρώπη αντιμέτωπη με νέες πληθωριστικές πιέσεις
Η άνοδος του ενεργειακού κόστους δημιουργεί προβλήματα και στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε τα επιτόκια στο 2,5%, προειδοποιώντας ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να παραμείνει αρκετά πάνω από τον στόχο του 2% για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου αυξήθηκε κατά 0,07 ποσοστιαίες μονάδες στο 5,34%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007.
Παράλληλα, οι μετοχές δέχθηκαν πιέσεις. Τα futures του Nasdaq 100 υποχώρησαν κατά 1,3% πριν από το άνοιγμα της αγοράς, ενώ τα futures του S&P 500 έχασαν 0,5%. Ο ευρωπαϊκός δείκτης Stoxx Europe 600 υποχώρησε κατά 0,6%.
Η ενεργειακή κρίση περνά στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου προσθέτει νέες πιέσεις σε μια οικονομία που ήδη αντιμετωπίζει αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,8% τον Αύγουστο, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στο πετρέλαιο θέρμανσης, στο φυσικό αέριο, στο πετρέλαιο κίνησης και στη βενζίνη.
Συγκεκριμένα, το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε κατά 53,2%, το φυσικό αέριο κατά 40,2%, το πετρέλαιο κίνησης κατά 30,6% και η βενζίνη κατά 15,3%.
Πάνω από 2 ευρώ το λίτρο το ντίζελ
Η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, παρά την κρατική επιδότηση των 10 λεπτών το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ και την έκπτωση των 5 λεπτών από τα διυλιστήρια.
Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί την πορεία των διεθνών τιμών και εξετάζει την παράταση της επιδότησης και τον Οκτώβριο.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Όμηρος Τσάπαλος έχει αναφέρει ότι υπάρχει διαθέσιμο ποσό περίπου 130 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2025, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί εφόσον κριθεί απαραίτητη η παράταση της επιδότησης.
Ακριβότερο πετρέλαιο θέρμανσης από τον Οκτώβριο
Η περίοδος διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου. Με βάση τα σημερινά επίπεδα των διεθνών τιμών, η μέση πανελλαδική τιμή εκκίνησης εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 1,90 ευρώ το λίτρο.
Η διαφορά σε σχέση με την έναρξη της περυσινής περιόδου είναι μεγάλη. Τον Οκτώβριο του 2025 το πετρέλαιο θέρμανσης είχε ξεκινήσει περίπου από 1,10 ευρώ το λίτρο, ενώ η προηγούμενη περίοδος ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο με τιμή περίπου 1,80 ευρώ.
Το επίδομα θέρμανσης κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ και μπορεί να φτάσει έως τα 1.200 ευρώ στις περιοχές με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.
Η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετη παρέμβαση στην περίπτωση που οι τιμές εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης διαμορφωθούν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Πρόσθετη στήριξη από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα
Το ελληνικό Σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα προβλέπει επιπλέον στήριξη των νοικοκυριών. Για την περίοδο 2027-2032 προβλέπεται προσαύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 100 ευρώ ετησίως για περίπου 780.000 δικαιούχους.
Η ενίσχυση έχει στόχο να περιορίσει την επιβάρυνση των νοικοκυριών από το αυξημένο κόστος πετρελαίου, φυσικού αερίου και υγραερίου θέρμανσης.
Η πορεία των τιμών του πετρελαίου αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για τον πληθωρισμό, το κόστος δανεισμού και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Η διάρκεια των ανατιμήσεων στην ενέργεια θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και το εύρος των πιέσεων που θα αντιμετωπίσουν οι οικονομίες τους επόμενους μήνες.
