Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση προκαλούν οι εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα από την 90ή ΔΕΘ, με τον Αντώνη Σαμαρά να κάνει λόγο για επιστροφή σε «αυταπάτες», τον Άκη Σκέρτσο να αμφισβητεί την οικονομική κοστολόγηση του προγράμματος και το ΠΑΣΟΚ να επιχειρεί να τοποθετήσει την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τη δική του προγραμματική πρόταση.
Σαμαράς: «Στο ίδιο έργο θεατές»
Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη άνοιξε έναν νέο κύκλο πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον Αντώνη Σαμαρά να επιλέγει μια ιδιαίτερα αιχμηρή επίθεση κατά του πρώην πρωθυπουργού.
Σχολιάζοντας τις εξαγγελίες του προέδρου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης από την 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ο Αλέξης Τσίπρας «επιβεβαίωσε χθες τον εαυτό του».
Κατά τον Αντώνη Σαμαρά, ο κ. Τσίπρας παρουσίασε μεταρρυθμίσεις που είχαν ξεκινήσει κατά την περίοδο 2012-2014, αλλά, όπως υποστηρίζει, «με το που έγινε πρωθυπουργός είτε τις σταμάτησε, είτε δεν τις υλοποίησε».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και τις δεσμεύσεις για την κατάργηση πολιτικών που, όπως επισημαίνει, είχαν θεσπιστεί επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
«Ακολουθώντας τη διαχειριστική αντίληψη της σημερινής κυβέρνησης, παρουσίασε ένα ρητορικό “πρόγραμμα”, αλλά κανένα όραμα. Μεγάλα λόγια. Θεσσαλονίκη. Τσίπρας. Αυταπάτες. Στο ίδιο έργο θεατές…», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η παρέμβαση Σαμαρά έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να επανέλθει στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό, αυτή τη φορά μέσα από το νέο εγχείρημα της ΕΛ.Α.Σ. Η κριτική του πρώην πρωθυπουργού της Νέας Δημοκρατίας επιχειρεί να συνδέσει το σημερινό πρόγραμμα με τις επιλογές της περιόδου διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και, κυρίως, με την αντιπαράθεση γύρω από την οικονομική πολιτική της περιόδου εκείνης.
Σκέρτσος: «Τα 13 δισ. δεν καλύπτονται από 145 εκατ.»
Στο οικονομικό σκέλος επικεντρώνεται η επίθεση του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου, ο οποίος αμφισβητεί ευθέως την κοστολόγηση των εξαγγελιών του Αλέξη Τσίπρα.
Ο κ. Σκέρτσος υποστηρίζει ότι οι προτάσεις που παρουσιάστηκαν στη Θεσσαλονίκη περιλαμβάνουν παρεμβάσεις συνολικού ύψους περίπου 13 δισ. ευρώ, ενώ τα έσοδα από τον λεγόμενο «πατριωτικό φόρο» που προτείνεται για τα υψηλότερα εισοδήματα θα έφθαναν, σύμφωνα με τους δικούς του υπολογισμούς, μόλις τα 145 εκατ. ευρώ.
Η επιχειρηματολογία του βασίζεται στα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων του 2024. Όπως αναφέρει, το ανώτερο 1% των δηλωμένων εισοδημάτων αντιστοιχεί σε περίπου 67.000 φυσικά πρόσωπα, με συνολικό δηλωθέν φορολογητέο εισόδημα 14,5 δισ. ευρώ.
Ακόμη και στην υποθετική περίπτωση ενός οριζόντιου φόρου 1% στο σύνολο αυτού του εισοδήματος, τα έσοδα θα ανέρχονταν σε 145 εκατ. ευρώ.
Το ποσό απέχει σημαντικά από τα περίπου 13 δισ. ευρώ που, σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας, απαιτούν οι εξαγγελίες.
Στο πακέτο των μέτρων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, αυξήσεις μισθών, προσλήψεις εκπαιδευτικών, υποτροφίες φοιτητών, μειώσεις ΦΠΑ, στεγαστικές παρεμβάσεις, ενισχύσεις προς τους δήμους, νέες επενδύσεις, ενίσχυση του προσωπικού του ΕΣΥ και φορολογικές ελαφρύνσεις.
Η κριτική Σκέρτσου επικεντρώνεται επομένως στο ερώτημα της χρηματοδότησης: από πού θα προέλθουν τα υπόλοιπα περίπου 12,85 δισ. ευρώ.
Η δεύτερη γραμμή άμυνας: επενδύσεις και φορολογική βάση
Ο υπουργός Επικρατείας επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το ύψος των παροχών στις επιπτώσεις μιας αυξημένης φορολογίας στα υψηλότερα εισοδήματα και στον πλούτο.
Όπως υποστηρίζει, ένας τέτοιος φόρος δεν λειτουργεί απομονωμένα από την υπόλοιπη οικονομία. Η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης, σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, μπορεί να ενισχύσει τα κίνητρα για μεταφορά κεφαλαίων, επενδύσεων και φορολογητέας ύλης στο εξωτερικό.
Ο κ. Σκέρτσος επικαλείται ως παράδειγμα την αύξηση της φορολογίας μερισμάτων κατά την περίοδο της κυβέρνησης Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι αυτή συνοδεύτηκε από μείωση των σχετικών εσόδων.
Στον αντίποδα, προβάλλει την κυβερνητική πολιτική των φορολογικών μειώσεων από το 2019 και μετά, υποστηρίζοντας ότι η μείωση φόρων μπορεί να διευρύνει την οικονομική δραστηριότητα και, κατ’ επέκταση, τη φορολογική βάση.
«Πραγματική πατριωτική φορολογική πολιτική είναι αυτή που μειώνει τους φόρους χωρίς να ανοίγει τρύπες στα δημόσια έσοδα και χωρίς να οδηγεί στη φοροδιαφυγή και την φοροαποφυγή», υποστηρίζει, παρουσιάζοντας ως βασική διαφορά ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση το ερώτημα εάν προηγείται η δημιουργία πλούτου ή η αναδιανομή του.
Η αντιπαράθεση, συνεπώς, αποκτά καθαρά ιδεολογικό χαρακτήρα. Η κυβέρνηση επιμένει στην ανάγκη ανάπτυξης της οικονομίας και διεύρυνσης της φορολογικής βάσης, ενώ το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα επιχειρεί να δώσει έμφαση σε ένα διαφορετικό μείγμα μισθών, κοινωνικών δαπανών, φορολογικών παρεμβάσεων και δημόσιων επενδύσεων.
ΠΑΣΟΚ: «Το πρόγραμμα Τσίπρα αντιγράφει και τη ΝΔ και εμάς»
Απέναντι στις εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα τοποθετήθηκε και το ΠΑΣΟΚ, με τον εκπρόσωπο Τύπου Κώστα Τσουκαλά να επιχειρεί να αποδυναμώσει την εικόνα της ΕΛ.Α.Σ. ως αυτόνομου πόλου πολιτικής αλλαγής.
Σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, ο κ. Τσουκαλάς υποστήριξε ότι ο Αλέξης Τσίπρας, όπως και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «βάζουν πολύ χαμηλά τον πήχη της χώρας».
Κατά τον εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ, η πολιτική αντιπαράθεση που επιχειρείται να διαμορφωθεί μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και ΕΛ.Α.Σ. δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.
«Από τη μία ο κ. Μητσοτάκης χαρακτηρίζει τον κ. Τσίπρα ως χειρότερό του και από την άλλη ο κ. Τσίπρας μας λέει να διορθώσουμε ένα λάθος με ένα παλαιότερο λάθος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Τσουκαλάς υποστήριξε ακόμη ότι ολοκληρώθηκε ένας κύκλος κατά τον οποίο το αφήγημα του κ. Τσίπρα περί δυναμικής αντιπολίτευσης έχει, κατά την άποψή του, αποδυναμωθεί.
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως την πολιτική δύναμη που θέτει στην πρώτη γραμμή ζητήματα όπως η ακρίβεια, το ιδιωτικό χρέος, η ενέργεια, οι συντάξεις και οι εργασιακές σχέσεις.
Η Golden Visa στο επίκεντρο της κριτικής
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ στη Golden Visa, εντοπίζοντας αντίφαση ανάμεσα στις πρόσφατες θέσεις του Αλέξη Τσίπρα για τη στεγαστική κρίση και στις νέες εξαγγελίες της ΕΛ.Α.Σ.
Όπως ανέφερε, στο πρόγραμμα που παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη προβλέπεται ότι περίπου 1 δισ. ευρώ ετησίως θα κατευθύνεται στο Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης από την ανακατεύθυνση των εσόδων της Golden Visa.
Ο κ. Τσουκαλάς υπενθύμισε, ωστόσο, ότι σε εκδήλωση για τη στεγαστική πολιτική περίπου ενάμιση μήνα νωρίτερα ο κ. Τσίπρας είχε μιλήσει για κατάργηση της Golden Visa.
Το ΠΑΣΟΚ θεωρεί ότι η νέα πρόταση δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα προκύψουν τα συγκεκριμένα έσοδα και υποστηρίζει ότι μπορεί να συνδέεται με σημαντική αύξηση των πωλήσεων ακινήτων σε ξένους επενδυτές.
Στην ίδια λογική, ο κ. Τσουκαλάς υποστήριξε ότι το πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. κινείται σε αρκετά σημεία κοντά στις θέσεις του ΠΑΣΟΚ, ενώ σε άλλα υιοθετεί, όπως είπε, προσεγγίσεις που παραπέμπουν στη Νέα Δημοκρατία.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στην ενέργεια, τη στέγαση και την ακρίβεια, υποστηρίζοντας ότι εκεί η ΕΛ.Α.Σ. «αντιγράφει το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ», ενώ στα κόκκινα δάνεια κινείται πιο κοντά στις θέσεις της κυβέρνησης.
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να κατοχυρώσει τον χώρο της αντιπολίτευσης
Η τοποθέτηση του Κώστα Τσουκαλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να αποτρέψει τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού διπόλου μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και Αλέξη Τσίπρα.
Η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να υποστηρίξει ότι η πραγματική πολιτική αντιπαράθεση αφορά το περιεχόμενο της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής και όχι την αναπαραγωγή παλαιότερων πολιτικών συγκρούσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ επέμεινε ότι η ΔΕΘ πρέπει να αποτελεί ευκαιρία παρουσίασης ενός συνολικού σχεδίου για την παραγωγή πλούτου, την οικονομική μεγέθυνση και την αναδιανομή του και όχι απλώς μια πλατφόρμα ανακοίνωσης παροχών.
Παράλληλα, απέρριψε την προσπάθεια της κυβέρνησης να μετατρέψει την κοστολόγηση των προγραμμάτων σε αποκλειστικό πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης, σημειώνοντας ότι η αξιολόγηση όλων των προτάσεων θα γίνει στην πορεία.
Τρία διαφορετικά μέτωπα απέναντι στον Τσίπρα
Η εικόνα που διαμορφώνεται μετά την παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη είναι αυτή μιας τριπλής πολιτικής κριτικής, με διαφορετική στόχευση.
Ο Αντώνης Σαμαράς επιλέγει την ιδεολογική και πολιτική μνήμη της περιόδου διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, επιχειρώντας να συνδέσει τις σημερινές εξαγγελίες με τις επιλογές του παρελθόντος.
Ο Άκης Σκέρτσος εστιάζει στην αριθμητική του προγράμματος και στη σχέση παροχών, φορολογίας και δημόσιων εσόδων. Η βασική κυβερνητική ένσταση είναι ότι η προτεινόμενη φορολόγηση των υψηλότερων εισοδημάτων δεν επαρκεί για να χρηματοδοτήσει το σύνολο των εξαγγελιών.
Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, επιχειρεί να αμφισβητήσει την πολιτική αυτονομία του νέου εγχειρήματος Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι μέρος των προτάσεών του προέρχεται από ήδη διατυπωμένες θέσεις της Χαριλάου Τρικούπη, ενώ άλλες κινούνται σε κατεύθυνση που δεν διαφοροποιείται επαρκώς από την κυβερνητική πολιτική.
Η μάχη για την επόμενη ημέρα της αντιπολίτευσης
Πίσω από την αντιπαράθεση για την κοστολόγηση, τη φορολογία και τις επιμέρους προτάσεις κρύβεται ένα ευρύτερο πολιτικό ερώτημα: ποια δύναμη θα εκφράσει την κοινωνική και πολιτική αλλαγή στην επόμενη περίοδο.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί με την ΕΛ.Α.Σ. να επαναφέρει στο προσκήνιο ένα πολιτικό σχέδιο με έντονο κοινωνικό και αναδιανεμητικό χαρακτήρα. Η Νέα Δημοκρατία απαντά υπενθυμίζοντας το οικονομικό αποτύπωμα της προηγούμενης διακυβέρνησης και αμφισβητώντας τη δυνατότητα χρηματοδότησης των νέων προτάσεων.
Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να αποτρέψει τη μετατροπή της αντιπαράθεσης σε μια αναμέτρηση δύο πόλων, υποστηρίζοντας ότι η δική του πρόταση αποτελεί διαφορετική διαδρομή: παραγωγή πλούτου, οικονομική ανάπτυξη και αναδιανομή με συγκεκριμένο κοινωνικό πρόσημο.
Η σύγκρουση αυτή μόλις αρχίζει. Και η ΔΕΘ, πέρα από τις εξαγγελίες, λειτουργεί ήδη ως το πρώτο μεγάλο τεστ για το πώς θα διαμορφωθούν οι πολιτικές ισορροπίες στην αντιπολίτευση και ποιο αφήγημα θα αποκτήσει μεγαλύτερη απήχηση στους ψηφοφόρους.
