Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Γαλλία και Γερμανία, βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή. Η πολιτική και κοινωνική σταθερότητα της Γαλλίας δοκιμάζεται από βαθιά οικονομική κρίση και κοινωνικές αντιδράσεις, ενώ η Γερμανία αντιμετωπίζει παρατεταμένη στασιμότητα και πίεση από εξωτερικούς παράγοντες, όπως οι δασμοί των ΗΠΑ και ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Οι επόμενοι μήνες θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Γαλλία στο χείλος πολιτικής και δημοσιονομικής αβύσσου
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Φρανσουά Μπαϊρού βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Η προσπάθειά του να εξασφαλίσει ψήφο εμπιστοσύνης για τον προϋπολογισμό, που περιλαμβάνει μέτρα σκληρής λιτότητας, προκάλεσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις.
Σύμφωνα με τις προτάσεις της κυβέρνησης:
- Καταργούνται δύο εθνικές αργίες, η Δευτέρα του Πάσχα και η Ημέρα της Νίκης στις 8 Μαΐου.
- Πάγωμα των κοινωνικών δαπανών και των συντάξεων για το 2026 στα επίπεδα του 2025, χωρίς αναπροσαρμογή στον πληθωρισμό.
- Πάγωμα των φορολογικών κλιμακίων στα επίπεδα του 2025.
- Μείωση του αριθμού των εργαζομένων στο δημόσιο και περικοπές στον τομέα υγείας.
Ο στόχος είναι η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 4,6% του ΑΕΠ το 2026, από 5,4% που εκτιμάται για το 2025. Παρά τα μέτρα, η αντίσταση είναι έντονη. Η αντιπολίτευση, από Αριστερά έως ακροδεξιά, έχει ήδη δηλώσει ότι θα καταψηφίσει, ενώ η κοινωνία οργανώνει κινητοποιήσεις, με το κίνημα Bloquons Tout («μπλοκάρετε τα πάντα») να προγραμματίζει παλλαϊκή απεργία στις 10 Σεπτεμβρίου, σε μια κίνηση που θυμίζει τα «Κίτρινα Γιλέκα».
Η προειδοποίηση του υπουργού Οικονομικών ότι η χώρα μπορεί να χρειαστεί προσφυγή στο ΔΝΤ για να αντιμετωπίσει το δημόσιο χρέος αυξάνει την πίεση στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, καθιστώντας το πολιτικό τοπίο εξαιρετικά εύθραυστο.
Το γερμανικό σταυροδρόμι: Στασιμότητα και αυξημένο κόστος ζωής
Η Γερμανία βιώνει από το 2023 μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλής ανάπτυξης. Το ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει σχεδόν αμετάβλητο το 2025, μετά από συρρίκνωση 0,3% το 2023 και 0,2% το 2024. Η οικονομία πλήττεται από διαρθρωτικά προβλήματα, όπως η γραφειοκρατία και η γήρανση του πληθυσμού, και από κυκλικά, όπως η ενεργειακή κρίση.
Η κυβέρνηση υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς προσπαθεί να αντιστρέψει την κατάσταση μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, αλλά οι διαφωνίες στο εσωτερικό του CDU/CSU-SPD συνασπισμού παραμένουν. Στην ατζέντα βρίσκονται:
- Μεταρρυθμίσεις στα κοινωνικά και ασφαλιστικά επιδόματα.
- Αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης.
- Μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στο κόστος περίθαλψης.
Παράλληλα, η Γερμανία αντιμετωπίζει πληθωρισμό 2,1% τον Αύγουστο και ανεργία στο 6,4%, γεγονός που αυξάνει τις ανησυχίες για την οικονομική της ανάκαμψη. Η εξαρτώμενη από τις εξαγωγές οικονομία πλήττεται από τους αμερικανικούς δασμούς, ενώ η συμφωνία Ιουλίου μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ για 15% δασμό σε ευρωπαϊκά προϊόντα δημιουργεί αβεβαιότητα σε κρίσιμους τομείς, όπως η φαρμακοβιομηχανία.
Η γερμανική οικονομία βρίσκεται υπό πίεση και οι μεταρρυθμίσεις θεωρούνται επείγουσες για τη διατήρηση της βιωσιμότητας του κράτους πρόνοιας και τη σταθεροποίηση του συστήματος υγείας.
Εξωτερικές πιέσεις και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Και οι δύο χώρες επηρεάζονται από τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, που κοστίζει δισεκατομμύρια σε στρατιωτικές δαπάνες και ανθρωπιστική βοήθεια. Η απουσία συμφωνίας ειρήνης θα αυξήσει το δημοσιονομικό βάρος για τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Ταυτόχρονα, οι δασμοί των ΗΠΑ και η αβεβαιότητα στις εξαγωγές δημιουργούν επιπρόσθετες προκλήσεις, ενώ οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των δύο οικονομιών.
Η Ευρώπη, λοιπόν, βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η ικανότητα των ηγετών σε Παρίσι και Βερολίνο να λάβουν αποφάσεις και να ισορροπήσουν δημοσιονομική πειθαρχία, κοινωνική σταθερότητα και διεθνείς πιέσεις θα καθορίσει την πορεία της ΕΕ τα επόμενα χρόνια.
