Ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής funds Chris Rokos σκοπεύει, σύμφωνα με το Bloomberg, να μεταφέρει την φορολογική του έδρα στην Ελλάδα. Η είδηση εισπράττεται από αρκετούς ως ένα ακόμα δείγμα εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Τα πράγματα, όμως, είναι πιό απλά και ανοίγουν μία ενδιαφέρουσα συζήτηση- εάν, όντως, θέλουμε να κάνουμε αυτή τη συζήτηση…
Από το 2025 μέχρι τώρα, όπως μεταδίδουν βρετανικά μέσα ενημέρωσης, πάνω από 15.000 εκατομμυριούχοι μετακίνησαν την φορολογική τους έδρα από το Λονδίνο. Που αποδίδεται αυτή η μαζική φυγή: στις 6 Απριλίου η Βρετανία ήρε το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς “non-dome” που ίσχυε επί δύο αιώνες και το αντικατέστησε με ένα κατά πολύ αυστηρότερο πλαίσιο, το “FIG – Foreign Income & Gains”, που προβλέπει πώς όποιος έχει ζήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο 10 από τα τελευταία 20 χρόνια υπόκειται σε φόρο κληρονομιάς 40% επί της παγκόσμιας περιουσίας του για έως και 10 χρόνια μετά την αποχώρησή του.
Η κατάργηση του “non-dome” ήταν αντικείμενο αντιπαράθεσης εδώ και χρόνια στη Βρετανία και το Εργατικό κόμμα το είχε αναγάγει σε βασική του δέσμευση για λόγους φορολογικής δικαιοσύνης. Απλά: υποστήριζε πώς ήταν άδικο οι πλουσιότεροι κάτοικοι να φορολογούνται λιγότερο από τους μέσους πολίτες. Για χρόνια πολιτικοί και των δύο μεγάλων κομμάτων ήθελαν την κατάργηση, αλλά δίσταζαν μήπως διώξουν το ξένο κεφάλαιο.
Οι επιλογές του Chris Rokos δεν ήταν πολλές. Ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες έχουν θεσπίσει και διατηρούν τέτοιο προνομιακό φορολογικό καθεστώς, μία εξ αυτών είναι η Ελλάδα.
Η Πορτογαλία, για παράδειγμα, εφάρμοζε το καθεστώς NHR (Non-Habitual Resident) που προέβλεπε μηδενική φορολόγηση σε ξένο εισόδημα (μερίσματα, συντάξεις κλπ.) για δέκα χρόνια, το κατήργησε, όμως, από το 2024. Ο τότε πρωθυπουργός Αντόνιο Κόστα το χαρακτήρισε ρητά “μέτρο φορολογικής αδικίας” που φούσκωνε τεχνητά την αγορά ακινήτων στη Λισαβόνα και το Πόρτο, καθώς πλούσιοι ξένοι συνταξιούχοι εκτόπιζαν τους ντόπιους από την αγορά κατοικίας. Έτσι, η Πορτογαλία αποφάσισε να δίνει φορολογικά προνόμια μόνο για την εγκατάσταση ερευνητών, ακαδημαϊκών κ.ά
Η Ιταλία διατηρεί παρόμοιο καθεστώς, αν και σημαντικά αυστηρότερο, κάτι ανάλογο έχουν κι άλλες χώρες, όπως η Κύπρος, η Μάλτα και η Πολωνία.
Ο Chris Rokos δεν θα μεταφέρει την φορολογική του έδρα στη χώρα μας επειδή “θυμήθηκε” την ελληνοκυπριακή καταγωγή του (…) αλλά διότι στην Ελλάδα θα φορολογηθεί κατ΄ αποκοπή και για 15 έτη για ολόκληρο το ξένο εισόδημά του.
Τι κερδίζει η Ελλάδα από περιπτώσεις “τύπου Ρόκου”:
– Εγγυημένο φορολογικό έσοδο που διαφορετικά δεν θα υπήρχε καθόλου.
– Υποχρεωτική επένδυση τουλάχιστον €500.000 σε ακίνητα/μετοχές/ομόλογα ελληνικών εταιρειών (οι επενδύσεις Golden Visa μετράνε πλήρως).
– Έμμεση τοπική κατανάλωση (προσωπικό, υπηρεσίες, ακίνητα) που δεν θα υπήρχε διαφορετικά.
– Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων χωρών — οι επενδύσεις non-dom πλέον ξεπερνούν σε αξία τις κλασικές συναλλαγές Χρυσής Βίζας στην αγορά πολυτελών ακινήτων.
Προσοχή: δεν πρέπει να συγχέεται το “non-dome” με την Golden Visa. Η δεύτερη περιλαμβάνει αγορά ακινήτου (800.000 ευρώ) για την απόκτηση ευρωπαϊκής βίζας (εντός Σένγκεν) και άδεια διαμονής (residence permit) χωρίς φορολογία. Το πρώτο σε κάνει φορολογικό κάτοικο της χώρας μας με ειδική μεταχείριση: κατ’ αποκοπή €100.000/έτος αντί κανονικής φορολόγησης του παγκόσμιου εισοδήματός του. Προϋποθέτει ότι μεταφέρεις πραγματικά τη φορολογική σου κατοικία στην Ελλάδα.
Βεβαίως, αρκετοί αξιοποιούν συνδυαστικά τις δύο πολιτικές, κι απ’ ότι φαίνεται ο Βρετανός δισεκατομμυριούχος σκοπεύει να το πράξει. Θα αγοράσει ακίνητο/α και θα εγκατασταθεί στη χώρα μας.
Κι΄έτσι επιστρέφουμε στη συζήτηση που εξαντλητικά έγινε στις χώρες που περιόρισαν ή και κατήργησαν το “non-dome” καθεστώς. Πέραν της φορολογικής αδικίας (υπολογίστε τι πληρώνει για φόρους ένας Έλληνας μικρομεσαίος επιχειρηματίας -και τι προσφέρει στην οικονομία- και συγκρίνετε με τις 100.000 που θα πληρώνει κατ΄ αποκοπή για τα δισεκατομμύρια που κερδίζει αλλού ο Chris Rokos), προκύπτει και το θέμα της αλλοίωσης της αγοράς ακινήτων.
Οι χώρες που περιόρισαν ή κατήργησαν το καθεστώς “non-dome” και εν μέρει και την Golden Visa το έπραξαν διότι η είσοδος πλούσιων αλλοδαπών που αγόραζαν ακίνητα μόνο για να εξασφαλίσουν τις ευνοϊκές ρυθμίσεις εκτόξευσε τις τιμές αγοράς ακινήτων και τα ενοίκια.
Το θέμα που πρέπει να συζητηθεί δεν είναι να κλείσουμε την πόρτα στον Chris Rokos ή οιονδήποτε άλλο πάμπλουτο. Η προσέλκυση είναι σωστή, αρκεί να την διαχειριστούμε κατά τρόπο που ευνοεί εμάς και όχι μόνο τους ξένους που αξιοποιούν το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς.
Το ζητούμενο είναι, κυρίως, να εισρεύσουν τα χρήματα στην ελληνική οικονομία και όχι, απαραίτητα, να αγοράζονται ακίνητα με τεράστια ποσά που εκτοξεύουν τις τιμές στην αγορά real estate. Απλοϊκά, δεν αρκεί να παίρνουμε 100.000 ευρώ από κάθε ξένο που επιλέγει το “non-dome” καθεστώς αλλά τα χρήματα αυτά να “επιδοτούν” την ελληνική οικονομία. Επ΄αυτού θα άξιζε να συζητηθούν μεταξύ των κομμάτων οι σχετικές προτάσεις- η ΕΛΑΣ έχει ήδη πει κάποια πράγματα…
Γι’ αυτό, ίσως πρέπει να ξαναδούμε την σύνδεση όλων αυτών με την αγορά ακινήτων. Κάθε Βρετανός, Κινέζος, Ισραηλινός ή οποιοσδήποτε άλλος μπορεί να δίνει τα 800.000 ευρώ στον “κουμπαρά” ενός αναπτυξιακού ταμείου, όπως και την φορολογία που του αναλογεί εάν επιλέξει το “non-dome” καθεστώς…