Διαστάσεις χιονοστιβάδας παίρνει η πολιτική κρίση στη Βρετανία με αφορμή τη συμφωνία για το Brexit. Μετά τις διαδοχικές παραιτήσεις υπουργών σύμφωνα με την Telegraph, το βορειοϊρλανδικό κόμμα DUP διεμήνυσε στο Συντηρητικό Κόμμα πώς η μεταξύ τους συμφωνίας για το Brexit ακυρώνεται, εάν δεν φύγει από την ηγεσία του κόμματος η πρωθυπουργός Τερέζα Μέι. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές το DUP απείλησε ότι θα καταψηφίσει τη συμφωνία για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην ψηφοφορία στη Βουλή των Κοινοτήτων και πρόσθεσε ότι η υποστήριξή του προς τους Τόρις εφεξής «εξαρτάται από το ποιος (θα) είναι στην ηγεσία του Συντηρητικού Κόμματος».
Η Τερέζα Μέι πάντως σε συνέντευξη Τύπου από την Ντάουνιγν Στριτ υπεραμύνθηκε του σχεδίου συμφωνίας για Brexit, στο οποίο κατέληξαν με την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά κυρίως για να ξεκαθαρίσει στους επικριτές της ότι σκοπεύει να πάει τη συμφωνία αυτή μέχρι τέλους και δεν πρόκειται να διεξαγάγει δεύτερο δημοψήφισμα.
«Το σχέδιο συμφωνίας για Brexit είναι το καλύτερο δυνατό για το Ηνωμένο Βασίλειο. Το πιστεύω, με κάθε ίνα της ύπαρξής μου, ότι ο δρόμος που ακολούθησα είναι ο καλύτερος για τη χώρα μου» δήλωσε η Μέι, υπογραμμίζοντας ότι η ίδια ενεργεί με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και θα συνεχίσει να το κάνει,.
«Η προσέγγισή μου από την αρχή ήταν να βάλω πρώτα το δημόσιο συμφέρον. Όχι το κομματικό και σίγουρα όχι το προσωπικό» τόνισε, ενώ λίγο νωρίτερα είχε πει ότι η θέση του πρωθυπουργού αποτελεί μεν μεγάλη τιμή, ωστόσο έχει βαριά καθήκοντα.
«Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν από την αρχή, μετά από 40 χρόνια» ανέφερε για τις διαδικασίες στις Βρυξέλλες, εξηγώντας ότι η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ αγγίζει σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής και της ασφάλειας των πολιτών.
Αναφερόμενη στην “ανταρσία” που αντιμετωπίζει στο κόμμα της, αλλά και στην πιθανότητα διαίρεσης, η Τερέζα Μέι επισήμανε με νόημα ότι ο βρετανικός λαός στήριξε την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ. Ως εκ τούτου, σε αυτήν την κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθούν και οι βουλευτές, που καλούνται να διασφαλίσουν ότι θα πρέπει «να φύγουμε με τρόπο που είναι καλό για το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι βουλευτές του κόμματος θα δουν τη συμφωνία και θα αναγνωρίσουν τη σημασία της, που είναι να προστατεύσουν τα συμφέροντα του βρετανικού λαού».
Στη συνέχεια τόνισε ότι καθήκον της ως πρωθυπουργός είναι να πάρει «τις σωστές αποφάσεις κι όχι τις εύκολες αποφάσεις«. Η βρετανίδα πρωθυπουργός σημείωσε ότι κανείς δεν αντιπρότεινε ένα εναλλακτικό σχέδιο στο δικό της κι ότι όλες οι επιλογές περιλάμβαναν μια συμφωνία για ένα δίκτυ ασφαλείας (backstop) για τα ιρλανδικά σύνορα, την οποία επέκριναν σφόδρα στελέχη του κόμματός της.
«Εάν δεν προχωρήσουμε με αυτή τη συμφωνία, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα τις συνέπειες αυτού. Θα πρέπει να ακολουθήσουμε ένα μονοπάτι βαθιάς και σοβαρής αβεβαιότητας, τη στιγμή που οι Βρετανοί πολίτες απλά θέλουν να το προχωρήσουμε».
Απέρριψε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να μην υπάρξει Brexit, καθώς όπως είπε, είναι καθήκον των πολιτικών να σεβαστούν την ψήφου του βρετανικού λαού στο δημοψήφισμα. Ως εκ τούτου, η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ είναι δεδομένο ότι θα γίνει στις 29 Μαρτίου 2019.
Απέρριψε τέλος το ενδεχόμενο ενός δεύτερου δημοψηφίσματος, καθώς θα πρέπει να τηρηθεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.
Τα βασικά σημεία της συμφωνίας
Αποτέλεσμα σκληρών διαπραγματεύσεων, αιτία διαδοχικών παραιτήσεων υπουργών της κυβέρνησης, θρυαλλίδα για το πολιτικό σκηνικό της Βρετανίας.
Στο μέσο ή στο τέλος του Γολγοθά του Brexit, ακολουθούν κάποια από τα βασικά σημεία του σχεδίου συμφωνίας Λονδίνου – Βρυξελλών για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δικαιώματα των Πολιτών
Το σχέδιο συμφωνίας προστατεύει τα δικαιώματα τουλάχιστον 3 εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών που ζουν στη Βρετανία και 1 εκατομμυρίου Βρετανών πολιτών που ζει στην ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να συνεχίσουν να εργάζονται, να λαμβάνουν τις παροχές στην επιλεγόμενη χώρα διαμονής τους.
Οικονομική διευθέτηση
Λονδίνο και Βρυξέλλες συμφώνησαν να «σεβαστούν τις κοινές δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει», στα οικονομικά ζητήματα, όσο η Βρετανία ήταν κράτος μέλος της Ενωσης. Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά τον συνολικό λογαριασμό του διαζυγίου σε περίπου 35 με 39 δισεκατομμύρια λίρες.
Μεταβατική περίοδος
Βάσει σχεδίου, η Βρετανία θα εισέλθει σε μια 21μηνη μεταβατική περίοδο μετά την αποχώρησή της από το μπλοκ τον Μάρτιο. Αυτό το χρονικό διάστημα τελειώνει το 2020, δίνοντας χρόνο και στις δύο πλευρές να διαπραγματευτούν μια μελλοντική πολιτική και εμπορική σχέση. Η συμφωνία επίσης περιλαμβάνει πρόβλεψη μίας μόνο παράτασης στην μεταβατική περίοδο να συμφωνηθεί έως το τέλος του Ιουνίου 2020.
Backstop (δίκτυ ασφαλείας)
Το ζήτημα που έφερε σε αδιέξοδο τις συνομιλίες ήταν τα ιρλανδικά σύνορα και η αποφυγή της επαναφοράς ενός «σκληρού συνόρου» ανάμεσα στην Δημοκρατία της Ιρλανδίας και την Βόρειας Ιρλανδίας, ώστε να διαφυλαχθούν οι ειρηνευτικές συμφωνίες του 1998. Το σχέδιο συμφωνίας προβλέπει ένα backstop (δίκτυ ασφαλείας) αντί ενός συνόρου που θα χώριζε το νησί στην μέση.Προορισμένο να εφαρμοσθεί μόνο ως έσχατη λύση, το backstop προβλέπει την παραμονή του Ηνωμένου Βασιλείου στην τελωνειακή ένωση, αλλά και ένα ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο για την Βόρεια Ιρλανδία κατά την διάρκεια μεταβατικής περιόδου, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για την μελλοντική εμπορική σχέση ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Διακυβέρνηση
Βρετανοί διαπραγματευτές είχαν απορρίψει την αρχική πρόταση της ΕΕ ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να έχει την άμεση εποπτεία του σχεδίου συμφωνίας.
Λονδίνο και Βρυξέλλες πλέον συμφώνησαν να εγκαθιδρύσουν μια επιτροπή για την επίλυση των διαφορών, με την επιλογή ιδιαίτερα ζητήματα να οδηγούνται σε μια ειδική οµάδα διαιτησίας. Αυτή θα αναζητά οδηγείες του ΔΕΕ όταν η ευρωπαϊκή νομοθεσία διακυβεύεται.
Κύπρος και Γιβραλτάρ
Το προσχέδιο προβλέπει ειδικές διατάξεις για την Κύπρο και το Γιβραλτάρ, σε ζητήματα διακυβέρνησης όπως δικαιώματα πολιτών, φορολογία και άλλα θέματα.
Μελλοντική σχέση
Το σχέδιο συμφωνίας καθορίζει τους όρους της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ και όχι την μορφή των μελλοντικών σχέσεων.
Εντούτοις, θεωρείται ότι αποτελεί τη βάση των διαπραγματεύσεων για τις σχέσεις των δύο πλευρών, το περίγραμμα των οποίων θα αναφέρεται σε μια συνοδευτική πολιτική διακήρυξη. Το 7σελιδο προσχέδιο της διακήρυξης αυτής δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Ως τώρα, Λονδίνο και Βρυξέλλες έχουν συμφωνήσει σε μια σειρά αρχών για τη θεμελίωση της μελλοντικής πολιτικής και εμπορικής τους σχέσης, σε θέματα από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το κράτος δικαίου, στόχος για το ελεύθερο εμπόριο αγαθών, βιώσιμη αλιεία, συνεργασία σε θέματα ασφάλειας και κοινές δράσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.